BEGTWERK, aflevering 1 : blikbewerker bij Numan Blikemba
65 is Begtje nu. Vorig jaar raakte ik na een aaneengesloten periode van nét geen 46 jaar werken in de WW. Daar kom ik niet meer uit: te oud, te duur, geen tijd meer voor omscholing, geen enkele werkgever heeft nog interesse voor fossiele werknemers. Omdat ik toch nog enige tijd moet volbrengen tot de officiële pensioendatum er is, schrijf ik het nu maar van me af. Ik ga hier mijn (niet al te lange) reeks loondienstbanen in het kort beschrijven. Bewust zeg ik 'loondienstbanen', ik laat vakantie- en schoolbaantjes als krantenjongen, bollenpeller resp bollenraper hier buiten beschouwing.
Aflevering 1: Numan-Blikemba (mei 1979- januari 1980)
Eigen glazen ingegooid, ik was stom geweest. Door een onbezonnen actie had ik als 17-jarige schulden gemaakt. Die beloofde ik allemaal af te betalen, het ging ten koste van mogelijke studies en een verhuizing naar de grote stad. Op 9 mei 1979 deed ik mijn laatste examen, op 14 mei stond ik in in de fabriek, op 16 mei werd ik 18. Hoe dat zover was gekomen, vertel ik u graag een keer persoonlijk.
De Blikfabriek dus. Die waren natuurlijk erg gretig op het aannemen van zo'n goedkoop jochie, die mogelijk ook nog eens hartstikke leerbaar was. Ik was in het dorp al naar het huis van Toon Kappelhof Toon gefietst, om te vragen of ik misschien mee kon rijden naar de fabriek. Dit voorkwam een ongewoon vroege busrit. Het kon, met vier dorpsgenoten reden we elke dag naar de Van Aalstweg in Hoorn.
Technisch ben ik niet, zelfs ronduit onhandig. Maar met machines en tools bleek ik goed uit de voeten te kunnen (daar zou ik later nog veel profijt van hebben). Het werd dus een afwisseling van lopendebandwerk en machine-"piloot". Een van de belangrijkste dingen waar je de hele dag mee bezig was, was zorgen dat je geen vingers verloor. Machines zijn gevaarlijke dingen, maar een plaatje blik bleek zo mogelijk nog enger: als je plaatjes blik optilde om naar de felsmachine te brengen moest je voorzichtig zijn. Goed opletten of de plaatjes niet aan een van de zijden bleef plakken want voor je het weet haalde je je vingers open. Het ging bij mij nét aan goed, twee vingertopjes aan mijn rechterhand getuigen nog altijd van een pittige kerf die ik er in een keer onbedoeld in sneed. Ik overleefde.
Het was de tijd van inklokken en uitklokken: je kreeg een target opgelegd (ja, ook toen al) binnen welke tijd de platen moesten zijn omgevormd tot bruikbare blikken (Maggi, Campina, Verkade en dat soort bedrijven waren afnemers). Bij storingen aan de machines was je dus alert als je meteen uitklokte, want de reparatietijd ging immers van je productietijd af. Ik overleefde.
Voor de collega's was het razend interessant om zo;n groentje in het team te hebben: ik kreeg het aan de kantinetafel zwaar te verduren. "Heb je al geneukt?", "Wat zegt je meissie hiervan?" "We gaan eens kijken of we je huilend naar je moeder terug laten gaan". Ik was bleu, schriel en niet gemaakt voor deze atmosfeer. Gelukkig had ik mijn mondje mee, ik kon soms net zo raak terugslaan als zij me attaqueerden. En een enorm groot voordeel was dat ik vers van school kwam en daarbij Frans in mijn pakket had zitten. Het maakte dat ik bij Marokkaanse jongens geplaatst werd die het Nederlands nog niet zo goed machtig waren: "ga jij hen maar even uitleggen wat ze moeten doen". Dat gaf verlichting van de druk, het maakte het overleven makkelijker.
In enkele maanden had ik het schuldbedrag afgelost, ik was langzamerhand "vrij man". Tijd om om me heen te kijken, een van mijn broers bracht redding. Je moet "daar en daar" solliciteren, met jouw talenkennis en enig aanpassingsvermogen ga jij het op kantoor vast redden. Hij gaf me de naam van de personeelsmanager, ik schreef, ik ging op gesprek en kon na afloop kiezen uit twee verschillende functies. De keuze die ik maakte, zou mijn arbeidspad voor eeuwig bepalen maar hey, ik was verlost van de fabriek: Begtje ging naar kantoor. Eind januari 1980 vertrok ik bij Blikemba, het enige blik waar ik vanaf dan nog mee zou werken, was "de blik vooruit"!

Reacties
Een reactie posten