Aufs Maul ! Stedentrip Hamburg 6 tm 9 oktober 2026

 

Stond al heel lang op ons lijstje, plots was daar ruimte in de werkagenda van mijn vrouw: we zochten een goede treintrip uit via NS International en stapten in Amersfoort op de internationale trein naar de eigenwijze Noord-Duitse stad Hamburg. Ik zeg bewust "eigenwijs", want de stad is rebels, activistisch en opstandig links. De "FCK AFD" graffiti vliegt je om de oren, overal waar je komt ontdek je anti-rechtse graffiti (daarover straks meer). Een stad naar ons hart, derhalve. Net als de Hamburgers zien wij de ontwikkelingen in hun land met lede ogen aan, het maakte dat we een soort "nu het nog kan" ticket verzilverden. 

We boekten onszelf in in wat een jongerenhotel leek maar wat ook veel door bedrijven bleek te worden afgehuurd. Hoe het ook zij, Villa Viva is een organisatie met nobele inborst: delen van de verdiensten worden teruggegeven aan de stad dmv fondsen voor goede doelen. Een hippe plek, kleine doch functionele kamers, een goed lopende rooftopbar én op dak een heerlijke sauna (toen het de laatste dag plots regenachtig bleek te zijn, hebben we de ochtend in de saunacabine doorgebracht, zo doodden wij de tijd totdat we richting trein vertrokken). 

Hamburg is een zeer oude stad, maar gek genoeg is er weinig echt ouds te vinden. In de 1300 jaar sinds de bouw van de burcht waar de stad haar naam aan ontleende, kende de stad de rampen die Europa overal troffen. De pest, cholera en meer van die plagen die niet alleen de toenmalige bevolking uitroeide maar ook overstromingen en uiteraard de Tweede Wereldoorlog droegen hun steentje bij (nou ja, braken eigenlijk de stenen af). Tenslotte is er nog een andere reden: stadsvernieuwing. Al anderhalve eeuw is het stadsbestuur niet te beroerd om inefficiënte huizenblokken neer te halen en er nieuwe dingen voor neer te zetten: men probeert voor de meerderheid een betaalbare plek te creëren maar ook met deze sociale insteek blijkt dat niet altijd te lukken. Want: Hamburg is nummer 1 stad van daklozen, zwervers en junks in Duitsland. Uiteraard wordt dit voor een deel veroorzaakt door die sociale inslag (als vliegen op de stroop) maar er is geen houden aan: het drugsprobleem is groot en veel mensen raken door die verslavingen hun laatste bezittingen kwijt. Het maakt de verschillen glashelder: in Speicherstadt woont bijna geen mens, dat is het zakendeel. Er zijn wat sjiekere gedeelten (bijvoorbeeld Altona) maar de meeste van de wijken zijn "volks". En geloof me: volkser en alternatiever dan in bijvoorbeeld Sankt Pauli wordt het niet gauw. Er is verdraagzaamheid, de bevolking is kleurrijk en geeft elkaar de ruimte. Wij zijn dat kwijt, maar het was goed om te zien dat er nog plekken zijn op aarde waar de minder kansrijken gewoon net zo belangrijk zijn als de groepen die geld in het laatje brengen.

Wij verdeelden onze kruistocht door de stad over drie verschillende etappes. De eerste dag liepen we ons de gebruikelijke versuffing (onze stappentellers hadden sowieso een goede week): vanaf het hotel via Hauptbahnhof de multiculturele wijken in, vervolgens via de Rathausbuurt, door parken en langs dreven langzaam in de richting van Reeperbahn en Sankt Pauli gelopen. Daar belandden we op een fijn Italiaans terrasje met zicht op Wohlwill Strasse. We bleven nog even..

Dag twee stond in het teken van een drie uur lange fietstour. De energieke en vooral zeer vriendelijke gids Toni was van oorsprong fietskoerier, waardoor hij ons een iets andere route beloofde dan de meeste organisaties doen: we fietsten door hofjes en over kades en kregen op alle plekken de informatie die de stad gevormd heeft en die ons daarmee van de geschiedenis op de hoogte bracht. Erg cool, prachtige dingen gezien, interessante uitleg gekregen.

 

Dag drie gingen we nog even dieper: de metro naar het Schanzenviertel gepakt. Daar hadden we een afspraak met de Australische rebel Adrian, die ons meenam voor een 2,5 uur durende wandeling door de wijk (en door het vroeger Deense deel Altona). Niet zomaar een wandeling, nee: alles draaide om graffiti, streetart en murals. Adrian woont sinds enige tijd in Berlijn maar maakte de glorietijd van Hamburg's underground mee: kraakpanden, rebellie en politiek activisme komen tot uiting op alle muren en gevels van de stad. De ene artistieker dan de andere maar allemaal met een verhaal. We leerden alles over fenomeen Oz, over Push en over Icecream. We bewonderden de binnenpleintjes rondom het schitterend autonome Rote Flora-complex en - belangrijkste misschien wel- we leerden op een andere manier kijken naar de stad die we dan al ruim twee dagen aan het doorkruisen waren. Leerzaam, nooit te oud immers. 
Vervolgens nog een kort bezoek aan het fotomuseum Phoxxi , was oké maar niet buitensporig verrassend. 

De laatste dag van ons verblijf was - ik zei het al - plots regenachtig, tot die tijd hadden we mazzel gehad. Ergo: we konden het dak op! Daar in de ochtend lekker warm de forse wind getrotseerd door in een warme saunacabine te zweten, helemaal alleen voor ons. Kamer uitgeruimd, nog een korte ronde langs de kledingwinkels en eind van de middag naar het Hauptbahnhof, waar we opnieuw concludeerden dat van de ooit spreekwoordelijke Duits Punktlichkeit weinig meer over is. Maar joh, toen we eenmaal reden konden we in 1x door naar Amsterdam, waar de vertraging gelukkig dermate beperkt bleef dat we alsnog iets voor 23.30 uur het huisje weer binnenstapten.