Begt en de Verbeelding

De dame in het zwarte jasje is mijn moeder, Theresia Everdina van de Beld. Daarnaast staat op rechts haar eigen moeder (en daarmee mijn oma) Alberta Oortwijn. De foto is genomen in 1951, tijdens een pelgrimage van de dames naar het Assisi van de heilige Franciscus. In het gezin van de Beld draaide het om religie: vervulling van de kinderwens bleef lang uit, waarna zij in een ernstig gebed haar Heer het volgende verzocht: "Heer, schenk mij kinderen en ik schenk ze vervolgens allemaal aan u". Haar gebed werd verhoord: maar liefst vijf kinderen kreeg ze. Daarmee zette ze de roomse productie als volgt uiteen: twee zoons werden priester, de oudste dochter werd non, de jongste dochter was 'arm van geest' en daarmee sowieso een kind van god. En in het midden, daar zat mijn moeder. Om gehoor te geven aan de belofte van haar moeder ging ze aan het werk bij diverse pastores in net zo diverse oostelijke parochies.   Op de voorgrond: Theodorus vd Beld sr (mijn opa),  in het midde...

  Ze was er altijd. Elke verjaardag, elk feestje (tenminste: als ze niet op reis was). Steevast een kwartier te vroeg belde ze aan, verjaardagskaart mét financiële bijdrage in de hand. Voor ons was dat fijn want je kreeg – hoewel je precies dan in de laatste voorbereidingen van je feestje zat- op deze manier de kans haar even solo te spreken, nog voordat de stroom aan broers en vrienden luidruchtig haar keurige Haarlemse woorden zou overstemmen. Ze was er altijd al. Als eerstgeborene van stamvader Gert Laan heeft ze ons allemaal zien komen: eerst tijdens de oorlogsjaren haar broer en zus, een decennium later nog eens een trits aan broertjes die jaar op jaar tevoorschijn kwamen. Wij zijn zelf inmiddels (bijna)bejaarden, maar Emmy was er al. Oudste zus, een wijze vrouw met een ongekend hoge menselijke interesse. Niet alleen voor haar familie, maar juist ook voor anderen. Voor de échte anderen ook vooral: ze las zich helemaal stuk op literatuur en informatie over vreemde volken en c...

  Opeens viel het kwartje. Zondagmorgen, 09.02 u. Ik liep de zaal van de sportschool binnen. Even lekker die drie feestelijke avonden van me af drijven. Iets meer dan een uur volgde ik mijn eigen circuitje, van crosstrainer via fiets naar loopband. En dat ging lekker.  Het voelde als boetedoening: donderdag en zaterdag uit eten geweest, rijkelijk liquide gelardeerd ook. En op vrijdagavond vrienden op visite in onze datsja, daar dronken we ook een borreltje bij. En dus besefte ik dat ik al die weelde ook weer van me af moet werken.  Het was precies dat besef dat me deed terug denken aan de jaren 60. Opgroeien in een radicaal katholiek dorpje waar de zaterdagavond weliswaar ook een uitgaansavond was, maar waar dan wel op zondag de penitentie moest worden beleden. Schuld en boete, dat was de eeuwigdurende consequentie van het najagen van plezier, genot en ledigheid.  Ik ben niet religieus, ben al jaren uitgeschreven uit het katholieke register. Maar onbedoeld gingen mij...

 Wij komen van ver. Niet in kilometers nee, maar de familie waarin ik geboren ben heeft wel zijn wortels in een geheel andere tijd. We groeiden op in een dorp dat stevig zijn basis kende in het katholieke geloof. Mijn broers en ik zijn van de eerste generatie die zich daarin ontworstelde, maar mijn vader en moeder en vooral mijn tantes en ooms voelden zich geroepen tot het Roomse. In meerdere gevallen zelfs letterlijk: 2 van mijn (heer)ooms werden priester en missionaris, drie van mijn tantes werden non en daarmee tante-zusters. Een week geleden kreeg ik een bericht van een oud-dorpsgenote: ze had iets in haar bezit dat van mijn familie moet zijn geweest. Gisteren heb ik het opgehaald, waarbij we gelijk ontrafelden hoe dat mapje bij hen in huis kwam: haar partner Nico en ik hebben, of eigenlijk hadden een gemeenschappelijke oom en tante: Klaas Rood en Geer Laan , bewoners van huize Kolibri te Zwaagdijk-West. Na het overlijden van Nico's moeder kwam er bij de erfverdeling een envelo...

Zelf heb ik reeds lang geleden op dat kruispunt gestaan: laat ik het beslommeren, word ik actief of neem ik er juist afstand van? Ik besloot er afstand van te nemen: ik liet de religieuze vermelding uit mijn burgerlijkestand-dossier verwijderen. Ik ben officieel a-religieus. Lang was ik ook anti-religieus, nog steeds kan ik er niet de handen voor op elkaar krijgen, nog steeds zie ik meer wanklanken dan hoopvolle geluiden, maar ik ben in mijn leven wel zover gekomen dat ik iedereen zijn eigen beleving gun. Als jij vijf keer per dag, een keer per week of alleen met kerstmis even religieus wilt zijn, doe dat dan maar "red mij niet" . Probeer niet mij te overtuigen van het nut van je belangrijkste boek. Gisteren schreef ik in reactie op de gruwelijke moorden dat de daders zullen moeten accepteren dat hun boek van toen is ingehaald door de tijd. De 20e en 21eeuw hebben de wereld dermate veranderd dat hun toenmalige wetten niet meer op de maatschappij van toepassing kunn...