Simon de Schouder

Zolang je je maar blijft inleven in de ander, blijf je fit en blijf je schrander.
Sorry, dit is heel geen oude volkswijsheid, ik schreef hem zelfs ter plekke. Maar het is wel waar mijn gedachten heen vlieden als ik denk aan mijn broeder Simon, die nu de prachtige leeftijd van 70 jaren heeft bereikt. Eerlijk? Dat geef je hem niet, die tengere energieke kerel die dag-in-dag-uit de stad doorvliegt om dienstbaar te zijn voor het verenigingsleven, voor de onderwijsinstellingen, voor de buurtbewoners en voor heel veel overige stadgenoten. Heel veel van wat Simon doet, draait om de ánder. Als eerste is daar natuurlijk zijn vrouw, die altijd een ondersteunende en energieke schouder vindt bij haar man. Terecht staat zij op Simon's voorgrond, maar het belet hem niet om zich voor een grote kring in te spannen.

Al tijdens zijn actieve carrière (maar nog eens dubbelop daarna) snelt Simon door de stad om bij respectievelijke verenigingen en activiteiten vele ballen in de lucht te houden: met name natuurlijk bij AV Hollandia waar hij als looptrainer en microfonist actief is, de Wijkenlopen, De Halve Maen, Start to Run, Merensstraatfeest, comité 4 en 5 mei en al decennialang de organisatie van de schoolsportsportdagen "Fun in Athletics": elk evenement krijgt een stukje van de inspirerende energie toegewezen die in hem huist. Hij combineert bij al deze activiteiten zijn twee allersterkste eigenschappen: sportiviteit én vertelkunst.

Geef Simon een microfoon en je weet wat volgt: enthousiasme, kennis, complimenten, wijsheden, geschiedenis, (reis)ervaringen. In zijn gidsrol bij Vereniging Oud Hoorn komt veel samen: hij laat de wandelaars dromen over de ontdekkingsreizen die vanuit de Hoornse Haven zijn gemaakt, hij plant beelden van de activiteiten op de diverse handelskades op je netvlies. Het is een gave, natuurlijk is het een gave: als je zó beeldend en boeiend kunt vertellen als Simon kan, ben je verzekerd van een scherp luisterend publiek. Onderwijzer voor het leven, gids in hart en nieren, leraar voor de eeuwigheid.

Niet meer dan terecht dan ook dat hij enkele jaren geleden werd voorgedragen voor "een lintje", fijn dat de voordracht daartoe vanuit de verenigingen kwam waar hij zich al zo lang voor inzet. Evenement opzetten? Bel Simon. Het is een zegen voor de stad dat hij nog niet voldoende rust in de kont heeft om wat minder vaak uit zijn Stressless-fauteuil op te staan. Ik kan u verzekeren: het vervult met trots als je je broer op zoveel vlakken zijn energie ziet uitstrooien: hij maakt met zijn enthousiasme de wereld een stukje beter.

Een wereld die hij trouwens uitgebreid verkend heeft: met zijn Joke bezocht hij een immense hoeveelheid landen en steden. En- verteller als hij is- je kunt hem over elk van die vakanties een vraag stellen en hij somt direct uit het hoofd de steden op, de plekken waar ze op stranden sliepen en de trektochten die ze maakten. Mijn favoriete verhalen spelen zich beide af in Afrika: de ene waarbij Simon in de Afardriehoek de bus liet stilzetten waarmee ze door de vallei trokken. "Wacht even, mensen, dit is de vallei waar Lucy is gevonden! Hier wil ik niet doorheen rijden, hier wil ik stáán!" De bus werd stilgezet, Simon eruit! Hij had zich die kans op vereniging met de geschiedenis niet laten ontnemen.
Iets verderop- op een andere reis- trokken ze door Mali, waar het eeuwenoude volk van de Dogon werd bezocht. U snapt: Simon zoekt contact, wil alles weten van hun gebruiken. Eind van het verhaal is dat hij zijn westerse sportschoenen aan het volk schenkt, in ruil mag hij een van hun instrumenten meenemen. Nu-- bijna 40 jaar later- kan Simon er dermate kleurrijk over vertellen dat je jezelf op de Afrikaanse vlakten waant. En als je hem niet gelooft, dan kun je het altijd nog nalezen in de vakantiealbums die hij van élke grote reis heeft gemaakt. Elke reis zit nog steeds in dat wijze hoofd, elk verhaal is beschikbaar voor wie horen wil. En zei ik hierboven al niet dat hij "leraar voor het leven" is? Talloos zijn de voorbeelden van kleine buitenlandse schoollokaaltjes, waar hij steevast voorstelt om een les te mogen geven met de door hem meegebrachte lesmaterialen. Tellen, zingen, woordjes: universele begrippen waarmee Simon het "One World" principe heiligt: zoveel verschillen we allemaal niet van elkaar, kijk gewoon eerst maar eens naar de overeenkomsten. Humanisme op twee sterke benen.

Een Laan blijft voor je gáán
Even inzoomen op de Lanen-component nu. We gaan naar de zomer van 1978, 12 augustus om precies te zijn. Simon kwam net terug van een wilde zomerweek op Terschelling. Met twinkelende ogen trok hij me van de bank: kom, we gaan even rijden. In de groene Simca (43-00-ZF, je weet toch) pakten we de dijk richting Medemblik om even een patatje bij Reddy te scoren. Dat bleek echter niet Simon's belangrijkste doel: hij móést me vertellen dat hij de avond ervoor een prachtige dame had ontmoet en dat hij haar in zijn hoofd mee naar huis had genomen. Hoe sterk die gedachten waren, bleek al enkele weken later toen diezelfde Simca voor ons ouderlijk huis stopte: Simon stapte uit met aan zijn hand een flamboyante dame. Eenmaal geïntroduceerd bleef Joke voor altijd. Het bleek de start van een heerlijke twee-eenheid: nog immer zijn ze onafscheidelijk en dat blijft héérlijk om te zien.

De Lanen-component
Ook voor mijzelf is Simon belangrijk geweest in het mede bepalen van de diverse richtingen die mijn eigen leven op gegaan is. Een beknopte opsomming:

De eerste belangrijke schouderduw die hij me gaf, was in 1973. Situatieschets: de brugklasbarakken van scholengemeenschap Werenfridus. Er was Simon iets over mij ter ore gekomen wat hem niet zinde, hij greep in. Toen ik na de pauze het lokaal weer binnen kwam, draaiden alle koppen van de klasgenoten direct mijn kant op. "He? Zo laat was ik toch niet?" Een stap verder het lokaal in en ik begreep plots waarom hun ogen mij allemaal volgden. Op het schoolbord stond met koeienletters geschreven: BERT LAAN, DOE JE BRIL OP!! Dát was dus wat hij had gehoord van de dorpsgenoten in mijn klas; "Huh? Heeft Bert een bril? Nog nooit gezien!" Inderdaad weigerde ik dat ding te dragen omdat ie drie keer zo groot was als mijn hoofd en bovendien al aardige jampotvorming toonde. Daartoe nam ik het slechte zicht, en dus ook de mindere toetsingsresultaten, wel voor lief. Tot dat bewuste moment natuurlijk, ik kon er niet meer onderuit: uit het voorvakje van mijn mammoetformaat schooltas haalde ik mijn glaswerk naar buiten, voor het eerst zette ik die vliegmachine op mijn hoofd in het bijzijn van al die mensen op wie ik ooit nog indruk had hopen te maken. Boem, weg, elke kans op stoerheid vervloog alhier. Toen het later echter wel ten goede kwam van mijn schoolresultaten (en ik alsnog naar het langverwachte gymnasium mocht overstappen) kwam Simon er nog één keer met een vette grijns op terug: hij had het niet gedaan om mij het leven op het schoolplein onmogelijk te maken, nee, hij had - in samenzwering met mijn moeder - er mede voor gezorgd dat ik niet al te veel van mijn carriéreglazen ingooide. Als troost mocht ik na schooltijd achterop zijn witte Puch mee naar huis.

De tweede-achteraf niet geheel geslaagde- schouderduw die hij me gaf, was ergens in maart of april 1980. Onze pa was net overleden, ik was net aan mijn tweede baan begonnen (eigenlijk mijn eerste échte), waarvoor ik naar Uilenstede verhuisd was. Onderhuur, deprimerende omgeving maar hey, op wandelafstand van mijn werk in Buitenveldert. Ook nu was Simon weer iets ter ore gekomen: ik leefde op tosti's van de sociëteit én op aanmaakmacaroni en meer van dat soort instant-maaltijden. Want koken? Ik? Ik durfde me nauwelijks in de eenheidskeuken te vertonen, waar de medebewoners de meest ingenieuze groenteschotels en verantwoordelijke maaltijden maakten. TRRING, daar stond Simon met zijn campingpannensetje. Hij had al boodschappen gedaan en had al vlot toestemming verkregen om de eenheidskeuken te gebruiken. "Kijk Bert, en dan doe je dit. Daarna doe je dat en na zoveel tijd roer je dat om en wacht je tot het kookt. En dan doe je vervolgens deze en dan die, dan ben je d'r!". U leest al aan mijn beschrijving dat deze liefdevolle reis van Simon niet veel meer opgeleverd heeft dan een eenvoudige doch voedzame maaltijd. Want vervolg wist ik er niet echt aan te geven, ik kan nog steeds niets tot weinig in een keuken. Dat ligt niet aan de onderwijskwaliteiten van Simon, dat ligt aan het lerend vermogen van Bert. (In deze dan he, ik heb best nog wel wat bijgeleerd in mijn leven).

De derde - zeer beslissende- schouderduw kreeg ik later dat jaar, ook op Uilenstede. Dat ik onderhuurde, kwam uit. Ik moest eruit, ik moest weg. Zonder hier een verhaal over gemiste kansen op te hangen, meld ik dat ik ineens de hele armada weg zag zeilen terwijl ik nog op de kade stond. Oké, ik had een baan maar ook eind 1980 begon Amsterdam al aardig aan je portemonnee te knagen met haar huurprijzen. En dan: Simon aan de lijn. "Als je bereid bent om in Hoorn te gaan wonen terwijl je in Mokum werkt, weet ik hier wel een kamertje voor je." Het werden er twee, maar dan wel twee minieme ruimtes aan weerszijde van een Koepoortsweg-overloop. Donderde niet, het zou onderdak vormen. Hoorn zou dan alleen maar om te slapen zijn, Amsterdam hield ik dan lekker voor werk, Paradiso, kroeg en broersborrels. Hoe anders zou dat lopen... Hoorn bleek LeUk JoH! Elke woensdag ging ik bij Simon & Joke eten, waarna we per fiets het betonnen filmhuis in de Huesmolen beklommen voor weer een zwaarmoedige film. Daarna pils in het Kroegie, dansen op Fela Kuti. Járenlang was dat het ritueel en hoewel we nu niet meer de kroeg in duiken, treffen we elkaar nog steeds vaak tegelijk in de rij bij de filmzaal aan en pakken we nog steeds bij de eerste zonnestraal een terrasje samen. Rituelen, rituelen..

Toen Simon bijna twee jaar later met Joke een huis kocht, bood hij me aan om in zijn Grote Oost-huurhuis te trekken: ik zou het vast wel eens kunnen worden met zijn chagrijnige huurbaas. Klopte, ik pakte het diplomatiek aan en huisde me voor vier jaar in op een van de chique centrumplekken van de stad. Deze schouderduw nummer vier bleek voor hem een definitieve (zij wonen nog steeds in het huis dat ze toen betrokken), voor mij een nieuw en héél prettig tussenstation: geen medebewoners, eigen baas en je kunt kruipend uit de kroeg naar huis.

Die duwtjes, die hoeft ie me allang niet meer te geven. Mijn stuurloze gang door het leven, vergeven van de zelftwijfel, die heb ik inmiddels achter me gelaten. Op het saaie af. Maar wat blijft, is het gegeven dat ik altijd een beroep op Simon kan doen als ik omhoog zit. Nachtelijk ritje naar Schiphol? Simon! Even twee extra handen om hier iets te sjouwen of te verplaatsen? Simon! Hulp in of om het huis? Simon! Altijd de schouders eronder, altijd een schouder om op te leunen. We werden - al zat daar 25 jaar tussen - elkaars "best man" op onze respectievelijke huwelijken (ook al mocht ik niet officieel tekenen omdat ik op zijn huwelijksdag op twee dagen na (!!) 21 jaar oud was. Brodder Ger pakte dat soepel over, hij tekende onder mijn toeziende blik.)

U snapt het belang van Simon in mijn leven, u snapt het belang van Simon in zoveel levens. De man is zijn gewicht in goud waard, hij is een ridder. Blij dat deze heerlijke vent op zo'n fitte en optimistische manier het leven inkijkt. Hij kijkt daarmee immers niet alleen mijn, maar zeer zeker ook uw kant op. Hij zal u - indien nodig - zeker een zetje geven!